XXII OGÓLNOPOLSKIE SYMPOZJUM KIEROWNICZEJ KADRY MEDYCZNEJ PROFILAKTYKA I ZWALCZANIE ZAKAŻEŃ SZPITALNYCH 2017
Strona główna   Dodaj do ulubionych   Poleć stronę   Kontakt  
ISSN 1898-5556
  Szukaj    
Zarządzanie blokiem operacyjnym - kierownictwo bloku operacyjnego - lekarz

Aleksander Olejarz
 
   Jest szereg zwyczajowych powodów, aby kierownikiem bloku operacyjnego był chirurg a nie anestezjolog lub pielęgniarka operacyjna. Ale argumenty stojące za nimi są stosunkowo mało racjonalne:
- a to, ze tradycja, bo zawsze tak było,
- a to, ze osobowość chirurga predestynuje go na to stanowisko,
- a to, ze jest to blok operacyjny, a nie blok do znieczuleń,
- a to, ze chory przychodzi do szpitala operować się, a nie znieczulać,
- a to, ze pielęgniarka operacyjna ma w zakresie swoich obowiązków przygotowanie i asystowanie do operacji, a nie organizowanie i koordynowanie pracy na bloku operacyjnym,
- a to, ze pielęgniarka nie ma wystarczająco mocnej pozycji wobec operatorów itp.,itd.
 
   Czy są to jednak wystarczające powody, aby tylko one mogły decydować o wyborze tego właśnie specjalisty na stanowisko, o którym mowa.
 
   Niewątpliwie kierownik bloku operacyjnego, poza dobrą znajomością wielu procedur operacyjnych, powinien być znakomitym menedżerem potrafiącym jak najlepiej organizować pracę zespołową i mobilizować zespół pracowników do stałych konstruktywnych zmian ku lepszemu; umiejącym podejmować szybkie, czasem kontrowersyjne, decyzje; potrafiącym negocjacyjnie godzić sprzeczne interesy różnych operatorów; ale także osobą mającą bardzo dobre rozeznanie w instrumentarium oraz technice medycznej, które zmieniają się bardzo szybko. Powinien intuicyjnie czuć co to jest blok operacyjny i jakie jest jego miejsce w szpitalu jako samodzielnej jednostki służącej realizacji procedur operacyjnych różnych oddziałów zabiegowych.
 
Co to jest blok operacyjny w rozumieniu chirurga?
 
   Sądzę, że mając 35 letnie doświadczenie w pracy operacyjnej mam prawo stwierdzić, że blok operacyjny jest dla nas warsztatem pracy. Po prostu zwykłym warsztatem. Przestrzenią wypełnioną rzeczami materialnymi oraz podmiotami osobowymi mającymi umożliwić „rzemieślnikowi" wykonanie dzieła. My, naszym wytwornym medycznym językiem, określilibyśmy to miejsce jako teatr operacyjny, gdzie będąc wykwalifikowanymi operatorami wykonujemy procedury chirurgiczne. („An operation theatre is that specialised facility of the hospital where life saving or life improving procedures are carried out on human body by invasive methods under strict aseptic conditions in a controlled environment by specially trained personnel to promote healing and cure with maximum safety, comfort and economy".Ms Susmita Bhaumik) Jednak bez względu na to, czy to jest zwykły warsztat czy teatr ze sceną, to przestrzeń ta musi pozostać miejscem, gdzie chory będący podstawową postacią dramatu będzie mógł pokonać bezpiecznie najwyższą przeszkodę na drodze swojego leczenia z pomocą najlepiej wykształconego i doświadczonego zespołu, którym zawsze kieruje chirurg. Dr William A. Nolen pisał w swojej słynnej książce „Jak zostałem chirurgiem" „ Każda operacja jest dziełem zbiorowym.....Kieruje nim chirurg. Jest on jedynym człowiekiem ponoszącym odpowiedzialność tak prawną, jak rzeczywistą za wszystko, co dzieje się z chorym na sali operacyjnej". Czy coś się zmieniło od czasów dr Nolena? Czy wobec tego ktoś inny niż chirurg powinien dbać o ten teatr? Czy ktoś inny ma prawo decydować o instrumentarium operacyjnym, stwarzać warunki zewnętrzne do pracy operatorowi, narzucać rytm zabiegu, rodzaje używanego sprzętu i materiałów? Czy ten, który ponosi rzeczywistą odpowiedzialność za wszystko co dzieje się z chorym na sali operacyjnej, może zaufać komu innemu bez względu na kompetencje tegoż? Pozornie są to pytania retoryczne, ale miejsce chirurga w zespole operacyjnym, ciężar jego bezpośredniej i dosłownej odpowiedzialności za ludzkie życie, konieczność podejmowania błyskawicznych, często trudnych decyzji, ale także złożoność procesu operacyjnego bardzo przeszkadzają w ryzykowaniu zdania się na innych, nawet najbardziej zaufanych współpracowników. Dlatego tez chirurg jest głęboko przekonany, że to on osobiście powinien odpowiadać za blok operacyjny w pełnym zakresie.
 
A jaka jest prawda obiektywna?
 
   Wiemy jakie kluczowe zadania ma do wykonania kierownik bloku operacyjnego. Z grubsza można je określić następująco:
- organizacja systemu umożliwiającego efektywną realizację zaplanowanych i nagłych zadań
- efektywne zarządzanie zasobami,
- dobra komunikacja z jednostkami szpitala reprezentowanymi przez innych ludzi,
- szkolenie oraz skompletowanie dobrze wyszkolonego zespołu
- zorganizowanie odpowiedniego wyposażenia i sprzętu
- organizacja systemu umożliwiającego dobry przepływ chorych
 
   Czy wobec powyższego zadanie kierowania blokiem operacyjnym Zarząd Szpitala powinien powierzyć akurat chirurgowi? W dostępnej literaturze oraz w sieci nie znalazłem ani jednego argumentu kategorycznie rozstrzygającego powyższe pytanie. Podkreśla się, że osoba kierująca blokiem operacyjnym powinna posiadać ważne cechy osobowościowe takie jak: większa od przeciętnej empatia, koncyliacyjność i umiejętności negocjacji, duża samodyscyplina i odporność na stres. A przede wszystkim duże zdolności organizacyjne. Cechy te charakteryzują przede wszystkim....dobrych menedżerów.
 
   Czy wobec tego menedżer nie będący lekarzem może pełnić funkcję kierownika bloku operacyjnego.
 
   Moim zdaniem kategorycznie NIE, ponieważ nie operując nigdy do końca nie pozna procedur operacyjnych, które są jedynymi w swoim rodzaju spektaklami odbywającymi się w bloku operacyjnym, których reżyserem jest chirurg. Pozostaje więc jedynie znalezienie wśród chirurgów, anestezjologów i pielęgniarek operacyjnych osoby, której wykształcenie, doświadczenie, osobowość i temperament stanowią iż może być ona dobrym menedżerem.
 
   Dlaczego chirurg miałby być najlepszym menedżerem, a nie anestezjolog lub pielęgniarka operacyjna? Nie da się tego logicznie udowodnić. Ale można przedstawić kilka zwyczajowych figur retorycznych, nie do końca poważnych, które wesprą tą tezę:
  1.  „Kto chce być chirurgiem, niech idzie na wojnę". Hipokrates
  2. „Chirurg to ktoś, kto lubi operować; anestezjolog to ktoś, kto nie lubi znieczulać". David M.Dent
  3. „Panie anestezjologu, skoro pacjent może wytrwać nie śpiąc, pan z pewnością też". Wilfried Rotter, 1872-1939
  4. „Bariera krew-mózg to bariera między chirurgami i anestezjologami". Popularna uszczypliwość anestezjologów
  5. „Chirurg to facet, który nie lubi siedzieć i oczekiwać na wyniki. Woli szybkie działanie nożem od powolnego leczenia pigułkami. Chirurg jest bardziej hazardzistą niż lekarzem". William A. Nolen
  6. „Interniści wiedzą wszystko, ale nic nie robią. Chirurdzy niczego nie wiedzą, ale robią wszystko. Patolodzy wiedzą wszystko i robią wszystko, tyle tylko,że za późno". William A. Nolen
  7. „Niemal w każdym szpitalu wśród chirurgów jest stała galeria typowych postaci: Primadonna, Stary Konserwatysta, Partacz, Bufon, Młody Przejęty oraz Pan Wzorowy". Joan Cassell (prawdopodobnie anestezjolog).
  8. „Instrumentariuszka to druga żona chirurga". Wiaczesław („Sława") Rondin
  9. „Naszym domem, naszym królestwem jest sala operacyjna. Zaczynamy się czuć w niej bardzo bezpiecznie, panuje w niej bowiem nie tylko dyscyplina, ale i doskonały porządek, o który trudno gdzie indziej w szpitalu. Królem i obrońcą wiary jest w niej chirurg operator". Dominic A. DeLaurentis
   Na podstawie tych kilku cytatów znanych osobistości medycznych chirurg jawi się jako osoba twarda i zdecydowana, umiejąca podejmować trudne wyzwania i gotowa ryzykować, grająca zdecydowanie pierwsze skrzypce w zespole operacyjnym (czy jest chirurg, który wyobraża sobie aby dowodził nim anestezjolog?). Trudno mu, na sali operacyjnej, podporządkować się innej osobie, chyba szczególnie kobiecie (żonie?), której w tym miejscu najczęściej wydaje dyspozycje. Ale oczywiście wśród chirurgów bywają również różni charakteropaci, więc trzeba ich rozpoznać. Dobry chirurg, o silnej osobowości, dużej empatii, posiadający zdolności organizacyjne może być najlepszym menedżerem nadającym się na stanowisko kierownika bloku operacyjnego. Taki ktoś jest, na ogół, szybko rozpoznawany w szpitalu.
 
Konkluzja

   Od dziesiątków lat chirurdzy, posiadający wymienione cechy, dobrze pełnią swoje kierownicze funkcje w bloku operacyjnym w wielu szpitalach na świecie.
Skoro jest to dobry i sprawdzony system to po co podejmować próby zmieniania go. W końcu „LEPSZE JEST WROGIEM DOBREGO".

Korzystałem z nast.piśmiennictwa:
1. „Jak zostałem chirurgiem". William A. Nolen. PZWL, 1976
2. „Aforyzmy i cytaty dla chirurga". Zebral i opracowal Moshe Schein. Medipage, 2009
3. "Komplikacje". Atul Gawande. Znak, 2009
4. "Lepiej". Atul Gawande. Znak, 2011
5. "Top knife". Asher Hirshberg, Kenneth L. Mattox. Medipage, 2009
6. "Lekarz i jego chorzy". Józef Bogusz. Wydawnictwo Literackie, 1979
7. Internet. Niezgłębione zasoby.

 

XII Sympozjum Blok operacyjny ,A.O./ 26-01-2012, 15:56, wyświetleń: 9969
drukuj drukuj


Komentarze

Aby dodać komentarz musisz się zalogować.







strony www, sklepy internetowe, pozycjonowanie Copyright © 2011 Blok operacyjny. Wszelkie prawa zastrzeżone.